tiểu đăng khoa

Thân thiện

Một chàng trai trẻ vui mừng trong ngày tiểu đăng khoa của mình.

Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Việc lấy vợ, việc kết hôn (của nam giới): "Tiểu đăng khoa" là một từ Hán Việt cổ, dùng để chỉ việc một người đàn ông lấy vợ, tức là kết hôn. Từ này thường được dùng trong văn chương hoặc lối nói cổ.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Anh ấy sắp tiểu đăng khoa vào cuối năm nay. (Anh ấy sắp lấy vợ vào cuối năm nay.)
  • "Đại đăng khoa" (thi đỗ cao) rồi mới đến "tiểu đăng khoa" (lấy vợ) là quan niệm xưa. (Việc "thi đỗ" rồi mới đến việc "lấy vợ" là quan niệm ngày xưa.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Tiểu đăng khoa" thường được đặt trong mối tương quan với "đại đăng khoa" (chỉ việc thi đỗ, đạt được danh vọng cao trong khoa cử). Trong quan niệm truyền thống, "đại đăng khoa" (thành công sự nghiệp) thường được coi trọng và làm trước "tiểu đăng khoa" (việc riêng tư, lập gia đình).
  • Theo lệ xưa, trai tráng phải lo đại đăng khoa trước, tiểu đăng khoa sau. (Theo lệ cũ, thanh niên phải lo thi cử thành danh trước, lấy vợ sau.)

Biến thể và từ gần giống

• Thành hôn: (động từ) kết hôn, lấy nhau. Đây là từ Hán Việt trang trọng, có thể dùng cho cả nam và nữ.
• Kết hôn: (động từ) lấy nhau, trở thành vợ chồng. Từ thuần Việt, phổ biến trong ngôn ngữ hiện đại.
• Lấy vợ: (cụm động từ) chỉ hành động người đàn ông kết hôn với một người phụ nữ. Cách nói thông dụng.

Từ đồng nghĩa

• Lấy vợ: kết hôn (dành cho nam).
• Cưới vợ: tổ chức hôn lễ để lấy vợ.
• Thành thân: bắt đầu cuộc sống vợ chồng (từ Hán Việt).

Lưu ý sử dụng

• "Tiểu đăng khoa" là một từ cổ, ít được dùng trong giao tiếp hàng ngày hiện nay. Nó chủ yếu xuất hiện trong văn học cổ, tục ngữ, thành ngữ hoặc khi nói về quan niệm xưa.
• Từ này chỉ dùng cho việc người đàn ông lấy vợ, không dùng cho việc người phụ nữ lấy chồng.
• Trong nhiều ngữ cảnh, từ này mang sắc thái hài hước hoặc trang trọng, cổ kính.

Học thuật

1. Lấy vợ (cũ): Đại đăng khoa rồi sẽ tiểu đăng khoa.